"...ponieważ odważyliśmy się razem myśleć"
                                    Helmuth James von Moltke

   11 marca 1907 roku w Krzyżowej, jako najstarszy z pięciorga dzieci właściciela ziemskiego, dziedzica pruskiego Helmutha von Moltke i jego żony Dorothy, urodził się Helmuth James von Moltke. Wraz z rodzeństwem spędza dzieciństwo w majątku Krzyżowa. Uczęszcza do gimnazjum w Świdnicy, oraz Poczdamie. Po maturze, podejmuje studia prawnicze we Wrocławiu, Heidelbergu, Berlinie i Wiedniu. W roku 1928 zdaje egzamin na referendarza. Rok później przejmuje prowadzenie rodzinnej posiadłości. Moltke dziedziczy zadłużone 486 hektarów, zatrudnia około 60 pracowników. Po tym jak sytuacja gospodarcza i finansowa majątku ustabilizuje się, Moltke wyjeżdża do Berlina, aby kontynuować studia.
   W październiku zawiera związek małżeński z Freyą Deichmann, córką bankiera z Kolonii, owocem którego są dwaj synowie.

Moltke pracuje w Berlinie na stanowisku referendarza, podczas gdy jego żona kontynuuje swoje studia. W 1934 roku Moltke po zdanym egzaminie asesorskim, specjalizuje się w prawie międzynarodowym oraz prawie cywilnym. Moltke rezygnuje z aplikacji na sędziego, ponieważ nie chce być członkiem NSDAP.
W latach1935-1938 Moltke regularnie podróżuje do Anglii, gdzie zawiera liczne kontakty z wpływowymi siłami politycznymi i próbuje przekonać o konieczności zaostrzenia polityki wobec nazistów. W 1938 roku Moltke wraz z przyjaciółmi zaczyna rozważać możliwości przezwyciężenia Trzeciej Rzeszy. Wraz z wybuchem wojny Moltke zostaje skierowany do pracy w Radzie Zarządzających Obrony Narodowej w Berlinie, swoje stanowisko wykorzystuje do indywidualnej walki z faszystowskim reżimem. W 1939 Moltke pisze pierwsze rozważania o nowym ukształtowaniu politycznym Niemiec. Rok później rozpoczyna współpracę z Peterem Yorkiem von Wartenburg, która daje początek działalności "Kręgu z Krzyżowej". Od tego czasu Moltke i Yorck organizują obrady w Krzyżowej, Berlinie, Monachium, omawiają różnorodne aspekty polityki: konstytucja, prawo, polityka socjalna, gospodarcza, kulturalna i zagraniczna.
W listopadzie 1943 mieszkanie rodziny von Moltke zostaje zbombardowane i przenoszą się oni do Petera Yorcka.19 stycznia Moltke zostaje aresztowany. Jego udział w ruchu oporu przeciwko Trzeciej Rzeszy zostaje odkryty dopiero po nieudanym zamachu na Hitlera 20.lipca 1944. W wyniku procesu, który trwał od 9 do 11 stycznia 1945, został skazany na śmierć. 23 stycznia w Berlinie-Plötzensee zostaje zamordowany.

Fundacja "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego powstała w 1990 roku z inicjatywy Polaków, Niemców, Holendrów i Amerykanów współpracujących z wrocławskim Klubem Inteligencji Katolickiej. Powołano ją do życia jako platformę dla europejskiego dialogu.
W nazwie swojej Fundacja nawiązuje do historii miejscowości Krzyżowa na Dolnym Śląsku. W czasach II wojny światowej działała tu antyfaszystowska grupa opozycyjna zwana "Kręgiem z Krzyżowej" dając przykład odwagi cywilnej i wspólnego działania pomimo różnic politycznych i religijnych. Ze względu na swoją historię, miejscowość tę wybrano w 1989 roku na miejsce Mszy Pojednania.
Dzisiaj pałac i były majątek są nowocześnie wyposażonym ośrodkiem, w którym spotyka się młodzież z całej Europy, odbywają się międzynarodowe konferencje m. in. poświęcone ruchowi oporu i opozycji antytotalitarnej oraz znaczeniu zjednoczonej Europy. Goszczą tutaj również firmy i przedstawiciele świata biznesu, którzy organizują w Krzyżowej własne narady, szkolenia, prezentacje i konferencje.
Idee uczynienia z Krzyżowej międzynarodowego centrum spotkań udało się urzeczywistnić - wsparły ją bowiem rządy Polski i Niemiec wybierając Krzyżową na miejsce pamiętnej Mszy Pojednania w listopadzie 1989. Msza w Krzyżowej z udziałem ówczesnego premiera Polski Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza Niemiec Helmuta Kohla stała się momentem przełomowym w stosunkach polsko-niemieckich i zapoczątkowała nowy rozdział w kontaktach i współpracy między Polską a Niemcami. Przygotowania oraz prace remontowe w Krzyżowej trwały kilka lat. W czerwcu 1998 w obecności szefów Rządów Polski i Niemiec, oraz wielu innych gości honorowych, odbyło się uroczyste otwarcie Ośrodka Fundacji "Krzyżowa".
Spektakl " Krzyżowa 412 " - jest w dużej mierze subiektywną, autorską wizją niezwykłego człowieka. Chodziło nam o to, by pokazać to, czego nie sposób opisać słowami, co tkwi głęboko w podświadomości, a czego nie można określić, nazwać i przyporządkować.
Jakkolwiek, zawarte tu wątki dokumentalne, stanowią bardzo ważną oś scenariusza, to nie jest on pomyślany li tylko jako dokładna i chronologiczna rejestracja faktów.

Fabuła przedstawienia osnuta jest na motywach z życia rodziny von Moltke, a w szczególności Helmutha James'a i jego żony Freyi Deichmann von Moltke.
Akcja odnosi się do okresu od 1931-1945 tj. od momentu osiedlenia się na stałe młodych małżonków w majątku Krzyżowa, poprzez czas prześladowań i uwięzienia, do momentu śmierci Helmutha w więzieniu Tegel, 23 stycznia 1945.
W zamierzeniu sztuka jest próbą oddania atmosfery tamtych dni, atmosfery grozy, konspiracji i prześladowań. Poprzez pryzmat życia Helmuta Jamesa von Moltke chcielibyśmy ukazać próbę walki z faszystowskim reżimem, podjętą przez ludzi idei i myśli demokratycznej.
Chcielibyśmy ukazać portret człowieka rozdartego pomiędzy pragnieniem miłości i własnego szczęścia na łonie rodziny, z jednej strony, z drugiej zaś, chęcią i głęboką potrzebą stworzenia jakiejś alternatywy wobec okrutnej rzeczywistości, jaką niosła za sobą Trzecia Rzesza.
Będzie to portret człowieka niezwykłego, który wybiegał swoim myśleniem poza granice państw, walkę z faszyzmem uznawał bowiem za obowiązek dla dobra całej Europy; wybiegał również poza czas, dostrzegał realne zagrożenie komunizmem, przewidują w ten sposób niejako historię powojennych Niemiec, przede wszystkim jednak wolny był od ciasnoty umysłu, która rodzi arogancję i nietolerancję, praprzyczynę cierpień i nieszczęść.

Totalitaryzm również dzisiaj odradza się w różnych częściach świata i stawia każdego z nas wobec wielu pytań, zmusza jednostkę do zajęcia stanowiska wobec niego, obojętność, aprobaty, czy też totalnego potępienia, Helmuth James von Moltke, podobnie jak jego przyjaciele, zapłacił za swoją bezkompromisową postawę największą cenę, cenę życia. Historia zweryfikowała i pokazuje, czy walkę tę wygrał.

Projekt Kreisau 412 wspierany
przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej

Projekt realizowany
w ramach Roku Polsko-Niemieckiego

Szczególne podziękowania
dla Annemarie Franke oraz Marka Stanielewicza,
za pomoc merytoryczną i artystyczną

obsada
Ewelina Ciszewska, Monika Konieczna,
Antje Linke, Mandy Partzsch,
Józef Markocki, Tim Schreiber,
Grzegorz Szymczyk, Tomasz Żytka

scenariusz i reżyseria
Józef Markocki

scenografia
Krzysztof Głazowski, Grzegorz Szymczyk

opracowanie muzyczne
Józef Markocki, Krzysztof Borowicz

Dźwięk
Krzysztof Głazowski

Oświetlenie
Piotr Ciesielski

projekt plakatu i programu
Monika Konieczna